SELECT MENU

Những dấu hiệu của 1 cổ phiếu rủi ro

Hiện nay, trên thị trường chứng khoán có đến gần 2000 mã cổ phiếu và bạn thắc mắc mỗi khi tiến hành phân tích cơ bản doanh nghiệp như đọc báo cáo tài chính, báo cáo lưu chuyển tiền tệ,… nhằm chọn cổ phiếu để đầu tư rằng làm thế nào để loại ra những doanh nghiệp tiềm ẩn rủi ro cao. Ngày hôm nay, Nhật Cường sẽ cùng thảo luận với các bạn về chủ đề Những dấu hiệu của 1 cổ phiếu rủi ro.

Để hiểu hơn về bài viết này, các bạn vui lòng tham khảo trước seri bài viết về Phân tích cơ bản Doanh nghiệp tại đây.

 

Những dấu hiệu của 1 cổ phiếu rủi ro.

Những dấu hiệu của 1 cổ phiếu rủi ro.

 

Liên tục phát hành cổ phiếu tăng vốn

Doanh nghiệp liên tục phát hành cổ phiếu tăng vốn có 2 khả năng:

  • Năng lực quản trị không theo kịp tốc độ tăng vốn làm hiệu quả kinh doanh đi xuống rõ ràng.
  • Phát hành cổ phiếu quá nhiều nhằm lấy tiền lừa cổ đông.

Dấu hiệu nhận biết: Đọc bảng cân đối kế toán phần vốn góp của chủ sở hữu qua các năm hoặc xem phần thu tiền từ phát hành cổ phiếu trong phần báo cáo lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính. Nếu nó tăng quá nhanh thì khá rủi ro, nên tránh.

Nợ vay/Vốn chủ sở hữu tăng liên tục và cao bất thường

Nợ vay luôn là mối quan tâm lớn của nhà đầu tư. Nếu Nợ vay/Vốn chủ sở hữu (VCSH) tăng liên tục và cao bất thường thì điều này khiến cho áp lực trả lãi và trả nợ gốc rất cao. Khi doanh nghiệp kinh doanh gặp khó khăn thì nguy cơ mất khả năng trả nợ rất cao và có thể dẫn đến bờ vực phá sản.

Những trường hợp điển hình:

  • HAG – Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai của những năm 2013-2015, khi đó Nợ vay/VCSH xấp xỉ 1,7 lần, áp lực lãi mỗi năm cả gần 2.000 tỷ đồng bên cạnh gốc đến hạn trung bình mỗi năm cùng khoảng 5.000-7.000 tỷ đồng.
  • HVG – Công ty Cổ phần Hùng Vương của những năm 2015-2017 tỷ lệ nợ vay/VCSH luôn ở mức 2,7-2,8 lần, 2016 -2017 mỗi năm phải trả 500 tỷ lãi và hàng ngàn tỷ gốc trong khi hoạt động kinh doanh chính là mảng thủy sản biến động thất thường khiến cho lợi nhuận không đủ bù lãi; HVG đã phải bán đi những tài sản quý giá của mình gồm: 4 khu đất đắc địa, FMC – Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta và giải thể Công ty Địa ốc An Lạc.

Dấu hiệu: Tính tổng Nợ vay/VCSH tại bảng cân đối kế toán. Thông thường ở Việt Nam tỷ lệ này nhỏ hơn 1 là mức bình thường; lớn hơn 1 nhỏ hơn 1,5 là tương đối cao; lớn hơn 1,5 là rủi ro.

Tất nhiên điều này cũng tùy từng ngành nghề và doanh nghiệp. Ví dụ, lĩnh vực thương mại quay vòng vốn nhanh, vòng quay hàng tồn kho lớn thì có thể tỷ lệ vay cao hơn lên đến 1,5-2 lần vẫn có thể chấp nhận được; đối với những ngành có vòng quay hàng tồn kho rất thấp chủ yếu là doanh nghiệp sản xuất những loại hàng hóa có giá trị cao, thời gian sản xuất lâu thì tỷ lệ nợ an toàn tốt nhất dưới 0,7 lần.

Lợi nhuận khác hoặc lợi nhuận tài chính cao bất thường

Nhiều nhà đầu tư chỉ nhìn vào lợi nhuận mà không cần biết nó đến từ đâu, có bền vững không và sẵn sàng trả giá P/E cao cho các cổ phiếu đó, đến khi lợi nhuận bất thường và lợi nhuận tài chính không còn nữa thì nguy cơ đổ vỡ trong giá cổ phiếu là điều khó tránh khỏi.

Trường hợp điển hình: DQC – Công ty Cổ phần Bóng đèn Điện Quang có khoản lợi nhuận bất thường hàng năm rất lớn lên đến 50-70 tỷ/năm trong khi nhiều nhà đầu tư không nhận ra điều này sẵn sàng trả giá rất cao, P/E thậm chí lên 13 lần cho lợi nhuận bất thường này. Đến năm 2017 khi không còn ghi nhận nữa, nhiều người đã ngậm quả đắng ở khoảng giá 80.000 đồng và rồi cổ phiếu giảm về khoảng 30.000 đồng.

Dấu hiệu nhận biết: Chỉ cần đọc báo cáo kết quả kinh doanh xem phần lợi nhuận tài chính và lợi nhuận khác, nếu thấy cao trong khi P/E tính trên lợi nhuận bất thường đã ở mức cao thì nên tránh. Còn nếu dự báo được trước có các khoản này trong khi định giá bình thường đã rẻ thì lại là cơ hội lớn.

Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm, Dòng tiền từ hoạt động tài chính dương trong nhiều năm liền

Điều này cho thấy bản chất hoạt động kinh doanh của công ty rất kém hiệu quả. Nguyên nhân có thể là do kinh doanh thua lỗ hoặc do bị chiếm dụng vốn lớn nhằm mục đích nâng doanh thu; hoặc doanh nghiệp ghi nhận doanh thu ảo …Trong khi đó, dòng tiền tài chính dương nhờ việc vay thêm nợ hoặc phát hành cổ phiếu để bù đắp cho hoạt động kinh doanh tệ hại (đây là câu chuyện có doanh thu, lợi nhuận mà không có tiền).

Trường hợp điển hình: HVG – Công ty Cổ phần Hùng Vương trong giai đoạn 2012-2015, tức 4 năm liên tiếp có dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm tổng cộng hơn 3.000 tỷ đồng trong khi dòng tiền từ hoạt động tài chính dương 4 năm liền với tổng cộng gần 4.700 tỷ từ vay nợ và phát hành cổ phiếu để lấy tiền tài trợ kinh doanh và đầu tư.

Dấu hiệu nhận biết: Đọc báo cáo lưu chuyển tiền tệ là có thể nhận ra điều này ngay. Lưu ý 1 số trường hợp doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất kinh doanh rất mạnh nhìn thấy được, thì điều này chấp nhận được nhưng sau vài năm tốc độ mở rộng giảm thì dòng tiền kinh doanh phải dương trở lại.

Các khoản phải thu và hàng tồn kho tăng quá nhanh và lớn, chiếm phần lớn tài sản ngắn hạn hoặc có các giao dịch với doanh nghiệp mờ ám

Điều này hết sức nguy hiểm. Một là doanh nghiệp bị tồn đọng vốn lớn trong hàng tồn kho và bị chiếm dụng vốn nhiều dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả kinh doanh kém. Hai là vấn đề thanh khoản của hàng tồn kho sẽ nguy hiểm nếu có áp lực trả nợ, trả lãi nhiều. Ba là, hàng tồn kho và phải thu là 2 khoản dễ làm giả nhất trong báo cáo tài chính. Cuối cùng, giao dịch mờ ám là cơ sở để doanh nghiệp dễ ghi khống tài sản.

Những trường hợp điển hình: TTF – Công ty Cổ phần Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành giai đoạn 2011-2016 hàng tồn kho và các khoản phải thu luôn chiếm trên 95%-97% tài sản ngắn hạn, đến 2017 kiểm toán lại thì mới thấy TTF đã làm khống hơn 1.000 tỷ hàng tồn kho và kết quả thảm khốc, giá cổ phiếu giảm từ 45.000 đồng về còn 4.000 đồng. KSA, MTM là điển hình của việc làm khống tài sản thông qua các khoản phải thu công ty liên quan chiếm đến 95% tài sản ngắn hạn.

Dấu hiệu: Tính tỷ lệ hàng tồn kho và khoản phải thu so với tài sản ngắn hạn nếu cao trên 75% thì rất rủi ro. Khi xem kỹ hơn phần thuyết minh báo cáo tài chính, nếu thuyết minh mập mờ không có số cụ thế và phần phải thu khác quá lớn thì công ty đó không đáng tin cậy. Nếu thuyết minh có rõ ràng, chúng ta nên tìm hiểu về tình hình hoạt động các chủ thể đang nợ đó xem có tin cậy uy tín không hay chỉ là công ty ảo … Điều đặc biệt nguy hiểm nữa là có khoản phải thu với các cá nhân hàng trăm tỷ.

Biên lợi nhuận gộp giảm

Điều này cho thấy doanh nghiệp đang làm ăn kém hiệu quả hơn rất nhiều do

  • Cạnh tranh khốc liệt phải giảm giá bán, nâng chiết khấu khiến lợi nhuận giảm;
  • Do ngành nghề kinh doanh kém hấp dẫn và không hợp thời.

Dấu hiệu: Xem ở phần thuyết minh báo cáo tài chính vì sao giảm, kết hợp với báo cáo thường niên để thấy được viễn cảnh của doanh nghiệp trong tương lai.

Trên đây, Nhật Cường đã liệt kê những dấu hiệu của 1 cổ phiếu rủi ro. Nếu các bạn muốn biết chi tiết hơn về những dấu hiệu rủi ro của cổ phiếu xin vui lòng liên hệ với Nhật Cường, mình sẽ giải đáp mọi thắc mắc của các bạn.

 

 

BÌNH LUẬN()

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

0912 842 224